Różnice między transkrypcją dosłowną a zapisem redakcyjnym wypowiedzi
Nagrania dźwiękowe są wykorzystywane w dużej liczbie przypadków, między innymi w trakcie rozmów służbowych, konsultacji, spotkań, wywiadów czy czynności związanych z prowadzonymi sprawami. Zapisanie ich treści w formie tekstowej pozwala wrócić do konkretnych wypowiedzi i przemyśleć informacje bez konieczności każdorazowego odtwarzania całego materiału. Transkrypcje nagrań różnią się jednakże zakresem szczegółowości.
Są przypadki w których wystarczy zapis najważniejszych informacji, w innych konieczne jest wierne odtworzenie całego dialogu, łącznie z powtórzeniami, niedokończonymi zdaniami i przerwami w wypowiedziach. Bardzo duże znaczenie ma uwarunkowanie, czy treść ma pełnić funkcję dokumentacyjną, stanowić materiał do następnej analizy, czy zostać zastosowany w formalnych czynnościach. Oczywiście nie każdy rodzaj nagrania można opracować według tych samych zasad. Rozmowa dwóch osób prowadzona w spokojnym otoczeniu stawia inne wymagania niż dyskusja grupowa, w której uczestnicy mówią jednocześnie.
Przy sporządzaniu zapisu ważne jest również rozpoznawanie osób wypowiadających poszczególne kwestie. Nie zawsze jest to łatwe, w szczególności gdy głosy są podobne, rozmówcy znajdują się w różnej odległości od mikrofonu lub nagranie zawiera zakłócenia (sprawdź też: transkrypcja do sądu cennik). W takich sytuacjach pomocne może być porównywanie charakterystycznych cech głosu a także analiza dłuższych fragmentów rozmowy. Nie należy natomiast przypisywać wypowiedzi konkretnej osobie jedynie na bazie domysłów. Jednakowa ostrożność tyczy się nazwisk, nazw miejscowości, dat i określeń branżowych. Niedociągnięcia w tych elementach mogą prowadzić do nieporozumień, w szczególności gdy zapis jest później wykorzystywany przez osoby, które nie znają pierwotnego kontekstu. Transkrypcja powinna odróżniać tekst możliwą do odtworzenia od fragmentów niepewnych. O ile kilka słów brzmi dokładnie tak samo i nie można rozstrzygnąć, które z nich zostało użyte, odpowiednim rozwiązaniem jest oznaczenie wątpliwości zamiast wybierania jednej wersji.
Odrębną kategorię stanowią materiały organizowane na potrzeby postępowań prawnych. Transkrypcja do sądu powinno uwzględniać charakter dokumentu a także oczekiwania dotyczące sposobu przedstawienia treści nagrania. Istotne jest zachowanie chronologii, szczegółowego brzmienia wypowiedzi i rozróżnienia poszczególnych uczestników rozmowy. W praktyce znaczenie mogą posiadać wręcz krótkie odpowiedzi, tj. potwierdzenia, zaprzeczenia czy pojedyncze słowa wypowiedziane w reakcji na wcześniejsze zdanie. Ich pominięcie może zaburzyć odbiór całej wymiany zdań. Warto także stosować oznaczenia czasu, które pozwalają powiązać dany fragment dokumentu z właściwym miejscem w pliku audio. Trzeba prócz tego rozróżniać sam zapis rozmowy od opinii dotyczącej jej treści. Osoba sporządzająca dokument nie powinna dopisywać interpretacji zamysłów rozmówców ani rozstrzygać, co mieli na myśli. O formalnej przydatności materiału decydują przepisy i okoliczności konkretnego postępowania, a sam stenogram nie zastępuje oryginalnego nagrania.
Na końcowy kształt dokumentu wpływoraz sposób jego przygotowania i kontroli. Automatyczne rozpoznawanie mowy może przyspieszyć wstępne opracowanie dźwięku, niemniej jednak nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z jakością materiału. Programy na prawdę bardzo często mylą dokładnie tak samo brzmiące wyrazy, nieprawidłowo zapisują liczby i mają trudności z rozpoznawaniem wypowiedzi nakładających się na siebie. Szczególnej uwagi wymagają fragmenty zawierające skróty, obcojęzyczne zwroty oraz nazewnictwo specjalistyczne. Dlatego gotowy tekst powinien być porównany z nagraniem, a poprawki muszą wynikać z rzeczywistego brzmienia wypowiedzi. Stenogram może zawierać także informacje o dłuższych przerwach, śmiechu, podniesionym głosie albo innych zdarzeniach dźwiękowych, jeżeli mają znaczenie dla celu dokumentu. Nie powinno się jednakże przesadnie rozbudowywać takich opisów, ponieważ mogą utrudniać odczytanie właściwego dialogu. Osobną kwestią pozostaje ochrona plików źródłowych i gotowych dokumentów. Nagrania mogą zawierać dane osobowe, informacje zawodowe lub detale prywatnych rozmów, dlatego sposób ich udostępniania, przechowywania i przekazywania powinien uwzględniać charakter zawartych w nich informacji.
Polecam: stenogram.