Deski, belki i krokwie z odzysku – charakterystyka materiałów

Stare obiekty drewniane często kryją materiały, których stan nie jest widoczny na 1-wszy rzut oka. Dopiero po odsłonięciu konstrukcji można wycenić, czy poszczególne elementy zachowały odpowiednią wytrzymałość i nadają się do dalszego użycia. Tyczy się to zwłaszcza budynków gospodarczych, dawnych warsztatów i zabudowań wiejskich, w których przez sporo lat przechowywano sprzęt, płody rolne albo materiały budowlane.

Skup starego drewna wiąże się z oceną takich elementów jak belki stropowe, krokwie, deski, słupy czy fragmenty dawnych konstrukcji. Przy ich klasyfikacji liczy się nie tylko i wyłącznie wygląd zewnętrzny, niemniej jednak również przekrój, długość i stan powierzchni. Drewno może mieć naturalne przebarwienia wynikające z upływu czasu, natomiast głębokie pęknięcia, zbutwienie albo ślady żerowania owadów mogą ograniczać jego przydatność. Zdarza się również, że detal na pozór w dobrym stanie ma uszkodzenia ukryte w miejscach połączeń.

Odrębnym zagadnieniem jest przygotowanie materiału pochodzącego z rozbiórek i remontów. Skup drewna rozbiórkowego obejmuje surowiec, który wcześniej pełnił określoną funkcję w konstrukcji budynku (źródło: rozbiórka stodoły podlasie). Jego ponowne przeznaczenie zależy od warunków, w jakich był eksploatowany, oraz od sposobu demontażu. Np deski zdjęte ze ścian wewnętrznych mogą różnić się stanem od elementów znajdujących się wprost pod pokryciem dachowym. Te drugie bywają bardziej narażone na zawilgocenie i zmiany temperatury. W trakcie segregowania drewna powinno się zwracać uwagę na obecność gwoździ, metalowych łączników i pozostałości innych materiałów. Niektóre elementy wymagają oczyszczenia przed dalszą oceną. Ważne jest też oddzielenie drewna litego od płyt, sklejki i materiałów drewnopochodnych, ponieważ nie są one traktowane w ten sam sposób. W praktyce znaczenie moraz sposobność załadunku. Bardzo długie i ciężkie belki wymagają odpowiedniego przygotowania oraz sprzętu dostosowanego do ich wymiarów.

Przy likwidacji starych zabudowań gospodarczych jednym z ważniejszych etapów jest ustalenie zakresu prac jeszcze przed rozpoczęciem demontażu. Rozbiórka stodoły może obejmować nie tylko konstrukcję drewnianą, ale też murowane ściany, fundamenty, pokrycie dachowe i elementy wyposażenia. Właściwie każdy z tych materiałów wymaga innego sposobu postępowania. W pierwszej kolejności należy rozpoznać układ konstrukcji oraz sprawdzić, które części przenoszą obciążenia. Szczególnej uwagi wymagają stare więźby dachowe, ponieważ osłabione połączenia ciesielskie mogą wpływać na stabilność całego obiektu. Ważne jest również postanowienie, czy budynek był przedtem przebudowywany (polecamy: rozbiórka stodoły białystok). Dodatkowe podpory, wymienione fragmenty ścian lub prowizoryczne naprawy mogą podmieniać sposób, w jaki rozkładają się obciążenia. Jeśli planowane jest odzyskanie drewna, kolejność demontażu powinna uwzględniać oddzielanie poszczególnych części konstrukcji. Zbyt szybkie użycie ciężkiego sprzętu może doprowadzić do zniszczenia materiału, który przy ręcznym demontażu zachowałby własne wymiary.

Na sposób zagospodarowania odzyskanych elementów wpływa także ich wcześniejsze zabezpieczenie. W starych budynkach można spotkać drewno pokryte farbami olejnymi, lakierami, impregnatami lub innymi preparatami stosowanymi w różnych okresach. Przed dalszą obróbką trzeba ustalić, z jakim materiałem ma się do czynienia, ponieważ nie każda powłoka może być usuwana w tożsamy sposób. Znaczenie moraz historia użytkowania obiektu. Drewno pochodzące z pomieszczeń gospodarczych mogło posiadać kontakt z nawozami, olejami, wilgocią albo substancjami wykorzystywanymi do przechowywania i konserwacji sprzętu. Takie czynniki mogą ograniczać sposobność ponownego wykorzystania. Po demontażu materiał powinien być należycie posegregowany i ułożony, z uwzględnieniem jego długości a także grubości. Nieprawidłowe składowanie, zwłaszcza na nierównym lub mokrym podłożu, może powodować odkształcenia i dalsze pogorszenie stanu drewna. Z tego względu ocena przydatności nie kończy się w chwili oddzielenia detalu od konstrukcji, lecz obejmuje także warunki jego przechowywania i późniejszego przygotowania.

Dodatkowe informacje: rozbiórki stodół.