W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni na prawdę bardzo często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności albo temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać też warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają najmniejsze elementy, które łatwo przeoczyć.

Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem albo pojawienie się wilgoci w miejscach, w których uprzednio jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju usterki, ale może wskazywać na potrzebę dokładniejszej kontroli. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy oraz kontrolę elementów eksploatacyjnych zgodnie z dokumentacją techniczną. Warto dodatkowo uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko czas, jaki upłynął od poprzedniej sprawdzeniu. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych warunkach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą również liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane w trakcie kolejnych testom informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.

Na stan techniczny sprężarki wpływa wiele elementów, które nie zawsze są wprost związane z mechanizmem sprężającym. Bardzo duże znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i modyfikować warunki pracy urządzenia. Istotne pozostają także chłodzenie oraz odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej podczas sprężania i ochładzania powietrza. O ile wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymogami instalacji, może akumulować się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej należy kontrolować jego poziom, stan a także ewentualne ślady wycieków. Warto również zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie powinno się jednak od razu przypisywać każdego objawu konkretnej awarii. Podobne symptomy mogą mieć kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymagań producenta oraz warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu kontroli należy też uwzględnić dostęp do części i sposobność wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach konieczne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, ażeby ograniczyć wpływ postoju na wykonywane zadania.

Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, podmiany zużytych części albo bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona ustaleniem źródła problemu, ponieważ objawy widoczne w trakcie pracy nie za każdym razem wskazują na uszkodzony detal. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra albo niewystarczającej wydajności urządzenia w stosunku do obowiązującego zapotrzebowania. O ile silnik pobiera więcej energii niż zwykle, należy sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do konwersji przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac oraz kontroluje, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W sytuacji części mechanicznych znaczenie mają między innymi luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń oraz ustawień sterownika. Po wykonaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnorakich warunkach obciążenia, jeżeli już przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Ważne jest również porównanie uzyskanych wyników z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie oznacza jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały wykasowane. Dlatego dokumentowanie wykonanych czynności i rezultatów pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.

W przypadku starszych urządzeń, których wybrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym rozwiązaniem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg uzależniony jest od rodzaju konstrukcji oraz stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, wymianę zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy detal nadaje się natomiast do odnowienia. Jeżeli już występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia lub zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie tylko wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres następnej eksploatacji a także konsekwencje przestoju. Znaczenie moraz przystępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga sprawdzeniu zgodnej z charakterem stworzonych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień a także zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeśli warunki pracy zmieniają się w współzależności od pory dnia albo obciążenia produkcji, pomiary warto rozważyć w porównaniu do tych różnic. Umożliwia to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem kłopotu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.

Polecana strona: ziębnicze osuszacze powietrza.