Sposób oznaczania materiałów tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji staje się coraz ważniejszym elementem pracy z treściami cyfrowymi. Nie chodzi jedynie o widoczny napis informujący odbiorcę o pochodzeniu materiału. W znaczącej liczbie sytuacji znaczenie moraz oznaczenie techniczne, które może zostać odczytane przez odpowiednie systemy.

Właśnie w tym kontekście ukazują się rozwiązania określane jako AI Watermark Studio czy Watermark AI Generator. Ich celem może być dodawanie do obrazu, filmu, dźwięku lub innego materiału informacji umożliwiającej rozpoznać jego sztuczne pochodzenie. W praktyce ważne jest jednakże rozróżnienie pomiędzy zwyczajnym widocznym znakiem wodnym a oznaczeniem maszynowo czytelnym. Sam napis na grafice nie musi spełniać tej samej funkcji co techniczny znacznik zapisany w sposób umożliwiający późniejsze wykrycie.

Temat nabrał dodatkowego znaczenia wraz z zastosowaniem przepisów dotyczących przejrzystości określonych w unijnym AI Act. Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy art. 50 dotyczące określonych systemów AI, w tym oznaczania treści wygenerowanych albo zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Dostawcy systemów generatywnych mają zapewnić oznaczenia w schemacie maszynowo czytelnym, które umożliwiają wykrywanie sztucznego pochodzenia materiału. Rozwiązania techniczne powinny prócz tego uwzględniać ich skuteczność, niezawodność, sposobność współdziałania z innymi systemami oraz ograniczenia wynikające z rodzaju treści. Nie oznacza to jednakże, że każdy plik powstały przy użyciu dowolnego narzędzia AI w sposób automatyczny podlega identycznym wymaganiom. Zakres obowiązków zależy między innymi od rodzaju systemu, sposobu wykorzystania materiału i tego, czy mamy do czynienia z generowaniem treści, czy tylko ze standardową pomocą przy jej edycji.

W codziennej pracy problem na prawdę często pojawia się dopiero na etapie publikacji. Materiał może być niejednokrotnie zapisywany, przesyłany w gronie programami albo poddawany zmianom rozdzielczości, kompresji i formatowania. Każda z takich operacji może mieć znaczenie dla sposobu przechowywania informacji związanej z pochodzeniem pliku, dlatego samo dodanie oznaczenia nie powinno być traktowane jako jedyny detal całego procesu. Watermark AI Generator może być używany do przygotowania oznaczonych materiałów, niemniej jednak trzeba również sprawdzić, jaki rodzaj znacznika realnie projektuje dane rozwiązanie i czy jest on możliwy do odczytania przez inne narzędzia. W przypadku treści publikowanych w różnorakich kanałach dochodzi jeszcze kwestia widocznego poinformowania odbiorców. Unijne wytyczne rozróżniają bowiem techniczne oznaczenie materiału od obowiązków dotyczących czytelnego ujawnienia określonych treści, takich jak deepfake lub dobrane materiały tekstowe dotyczące spraw publicznych.

Warto także zwrócić uwagę na okres przejściowy przewidziany dla części systemów wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 roku. W porównaniu do obowiązku oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI mogą one skorzystać z czasu na dopasowanie do 2 grudnia 2026 roku. Równocześnie materiały wygenerowane przed 2 sierpnia 2026 roku nie wymagają automatycznego oznaczania z mocą wsteczną. Z punktu widzenia osób przygotowujących publikacje znaczy to konieczność sprawdzania nie tylko i wyłącznie samego materiału, niemniej jednak również daty jego powstania, sposobu zastosowania oraz roli danego systemu AI w procesie budowy. Pojęcie AI content under new EU regulations obejmuje zatem zagadnienie szersze niż dodanie prostego napisu „AI”. Istotne stają się format oznaczenia, sposobność jego wykrycia, charakter wygenerowanej treści oraz okoliczności jej udostępnienia.

Źródło: AI Watermark Studio.