Zmiana codziennych przyzwyczajeń zwykle zaczyna się od zauważenia rzeczy, które przedtem wykonywało się niemal w sposób automatyczny. Sposób reagowania na stres, odkładanie obowiązków, unikanie trudnych rozmów czy ciągłe porównywanie się z innymi mogą przez długi okres czasu wydawać się prostą częścią dnia. Dopiero obserwacja własnych zachowań umożliwia sprawdzić, które z nich realnie służą określonym celom, a które utrudniają ich realizację.

Pytanie, jak przemienić swoje życie, nie musi zatem oznaczać nagłego przewrócenia codzienności do góry nogami. Na prawdę często chodzi raczej o rozpoznanie powtarzających się schematów i stopniowe modyfikowanie tych elementów, na które dana osoba ma realny wpływ. W praktyce znaczenie ma także określenie, czego właściwie oczekuje się od zmiany. Całkiem inaczej wygląda praca nad lepszą organizacją czasu, przeciwnie nad relacjami, a jeszcze inaczej nad sposobem reagowania w sytuacjach napięcia.

W tym kontekście często pojawia się pojęcie rozwój osobisty, które obejmuje wiele różnych działań i nie ma jednego, uniwersalnego przebiegu (zobacz również: jak zmienić swoje życie ebook). Dla jednej osoby będzie to nauka planowania i wyznaczania granic, dla innej zdobywanie nowych umiejętności lub praca nad sposobem komunikowania własnych potrzeb. Ważne jest rozróżnienie w gronie konkretną zmianą zachowania a samym zdobywaniem wiedzy. Można przeczytać wiele książek dotyczących organizacji, motywacji czy relacji, a jednocześnie nie zmienić żadnego powszechnego nawyku. Z drugiej strony wręcz niewielka modyfikacja rutyny może ujawnić problemy, których wcześniej nie było widać. Na przykład postanowienie bardziej realistycznego planu dnia może przedstawić, że trudność nie wynika z braku czasu, lecz z częstego przerywania pracy. W tak zaistniałych okolicznościach przydatne jest sprawdzanie efektów własnych decyzji zamiast zakładania z góry, że określona metoda będzie dopasowana dla każdego.

W opisach pracy nad nawykami i sposobem myślenia można również spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. Jest ono używane w różnorakich kontekstach, w głównej mierze przy omawianiu automatycznych reakcji, przekonań a także utrwalonych możliwości interpretowania zdarzeń. Warto jednakże zachować ostrożność wobec uproszczonego przedstawiania umysłu jako systemu, który można dowolnie „przeprogramować” za pomocą pojedynczych technik (warto sprawdzić: ebook o manifestacji). Na zachowanie wpływa wiele czynników, takich jak wcześniejsze doświadczenia, aktualna sytuacja, emocje, środowisko a także wyuczone schematy działania. Powtarzanie określonej czynności może sprzyjać utrwalaniu nawyku, ale nie znaczy automatycznej zmiany wszystkich związanych z nim przekonań. W praktyce pomocne bywa dokładne określenie sytuacji, w których pojawia się dany schemat, a także sprawdzenie, co zwykle następuje wprost przed nim i po nim. Taka obserwacja pozwala pracować nad konkretnym zachowaniem zamiast traktować konwersję jako abstrakcyjny proces.

Nie każda próba zmian własnego życia przebiega w sposób równy. Początkowa motywacja może być wysoka, a po kilku tygodniach pojawia się zmęczenie, brak czasu albo powrót do wcześniejszych przyzwyczajeń. Jest to także moment, w którym warto oszacować, czy przyjęte założenia były możliwe do utrzymania w zwykłych warunkach. Zbyt duża liczba modyfikacji naraz na prawdę bardzo często utrudnia postanowienie, co faktycznie przyniosło konkretny skutek. Z kolei bardzo nieznaczny zakres działania może nie dawać wystarczających informacji o tym, czy obrany kierunek ma sens. Dlatego obserwowanie własnych reakcji, zapisywanie powtarzających się trudności i korygowanie wcześniejszych zaleceń może być częścią dłuższego procesu. Zmiana sposobu działania nie zawsze znaczy wyeliminowanie określonych zachowań. Niekiedy chodzi o nauczenie się rozpoznawania momentu, w którym pojawia się stary schemat, i świadome wybranie innej reakcji. Takie podejście daje możliwość patrzeć na przekształcenie bardziej praktycznie, bez oczekiwania natychmiastowych wyników i bez przypisywania jednej technice odpowiedzialności za cały proces.

Zobacz więcej: programowanie umysłu podświadomego.