Wiek dziecka a dobór rodzaju zajęć z zakresu sztuk walki
W wieku szkolnym dziecko szybko rozwija własne kwalifikacji ruchowe, ale nie znaczy to, że właściwie każdy nowy wzorzec ruchu zostanie od razu dobrze zapamiętany. Podczas zajęć związanych ze sztukami walki pojawia się wiele sytuacji, w których trzeba połączyć słuchanie instrukcji z obserwacją i wykonaniem konkretnego ruchu. Aikido dla dzieci stosuje ćwiczenia wymagające w głównej mierze zmiany kierunku, pracy nóg, utrzymywania stabilnej pozycji a także odpowiedniego ustawienia względem partnera.
Na początku ważniejsze od płynności jest przemyślenie podstaw. Dziecko może zatrzymywać się w połowie ćwiczenia, mylić kolejność ruchów albo wykonywać je zbyt szybko. Takie trudności pozwalają określić, które elementy wymagają dodatkowego powtórzenia. W praktyce nauka przebiega etapami, a zdarzenie do bardziej złożonych czynności ma sens dopiero wówczas, gdy podstawowe ruchy są dla uczestnika czytelne.
Specyfika treningu zmienia się też w współzależności od wieku. Młodsze dzieci mają zazwyczaj krótszy czas skupienia, dlatego długie powtarzanie jednego schematu może prowadzić do spadku uwagi. Z kolei starsi uczestnicy mogą pracować nad dokładniejszym wykonaniem poszczególnych elementów i nie gorzej rozumieć współzależności między ruchem własnym a działaniem partnera. Sztuki walki dla dzieci nie powinny być zatem traktowane jako jednolita metoda zajęć dla wszystkich grup wiekowych. Całkiem inaczej można organizować ćwiczenia dla rozpoczynających przedszkolaków, a przeciwnie dla dzieci, które mają już doświadczenie w aktywności fizycznej. Znaczenie ma także liczebność grupy. Przy większej liczbie osób prowadzącemu nie najłatwiej obserwować właściwie każdy ruch, a uczestnicy muszą własną pracą pilnować swojej przestrzeni. W małej grupie łatwiej jednak zauważyć drobne błędy i na bieżąco zmodyfikować sposób wykonywania ćwiczenia.
Istotnym elementem aikido jest praca w parach, która wprowadza dodatkową zależność między uczestnikami. Nie wystarczy znać własną sekwencję ruchów. Należy jeszcze obserwować drugą osobę i zaimplementować tempo do jej działania. W przypadku dzieci bywa to wymagające, ponieważ naturalnym odruchem jest przyspieszanie lub wykonywanie ruchu z większą siłą, gdy pojawia się emocjonująca sytuacja. Podczas nauki potrzebne jest zatem stopniowe oswajanie z zasadą sprawdzeniu ruchu. Ćwiczenia mogą być upraszczane, wykonywane wolniej lub dzielone na krótsze fragmenty. Dopiero w przyszłości można łączyć je w pełniejsze sekwencje. Takie podejście umożliwia też wychwycić sytuacje, w których dziecko zna teorię, ale ma trudność z zastosowaniem jej w praktyce. Różnica między pokazaniem ruchu a samodzielnym wykonaniem na prawdę bardzo często staje się widoczna dopiero w trakcie ćwiczenia z partnerem.
Na treningach dzieci uczą się też funkcjonowania w określonych ramach. Początek ćwiczenia następuje po najlepszym sygnale, pozycję trzeba zmienić we właściwym momencie, a w trakcie pracy z innymi osobami należy zwracać uwagę na ich położenie. Te zasady mają znaczenie organizacyjne, ponieważ ograniczają chaos, który łatwo pojawia się w dziale dzieci wykonujących różnorakie ruchy równocześnie. W sytuacji aikido dochodzi do tego nauka określonych sposobów poruszania się i wykonywania padów, których opanowanie wymaga systematycznego powtarzania. Nie każdy uczestnik robi postępy w takim samym tempie. Jedni bardzo szybko przyswajają schematy, inni potrzebują większej liczby prób, w szczególności gdy nowe ćwiczenie wymaga połączenia kilku czynności. Przy wyborze zajęć z zakresu egzemplarzy walki dla dzieci warto zatem uwzględniać nie tylko i wyłącznie samą dyscyplinę, lecz też wiek uczestników, poziom grupy, sposób prowadzenia ćwiczeń oraz wymagania stawiane osobom zaczynającym naukę.
Zobacz: Aikido w Gdańsku.